MAPENZI NA AFYA

JIPATIE-JARIDA.jpg

MAPENZI NA AFYA

MAPENZI NA AFYA

Kwa binadamu maisha ni kupata uzoefu wa mapenzi na kujifunza kila siku kuhusu mapenzi. Mapenzi ni hitaji la msingi la kila binadamu tangu siku ya kwanza ya maisha hadi siku ya mwisho wa maisha. Mapenzi ni hitaji la vitoto vichanga, wavulana na wasichana, wanawake na wanaume, wazee na vikongwe, matajiri na maskini, watawala na raia wa kawaida.
Maumbile yetu wenyewe yanashuhudia kuwa sisi ni viumbe tusioweza kutenganishwa na mapenzi. Mapenzi yako ndani ya bongo na akili zetu, katika moyo na roho zetu, katika damu na nyama zetu na katika kila chembechembe yenye uhai inayotengeneza miili yetu.
Maisha yetu hapa duniani yanachomoza kutoka ndani ya mapenzi na yanajengwa juu ya msingi wa mapenzi. Raha ya binadamu kuishi duniani inategemea sana dozi ya mapenzi yaani kupendwa na kupenda. Mapenzi ndiyo ikulu ya maisha ya mwanadamu, ndicho kitovu na nguzo ya maisha, ndicho kichocheo cha furaha na afya. Mapenzi sio ubunifu wa binadamu, asili na chimbuko la mapenzi ni ndani ya moyo wa Mungu aliyetuumba, Yeye ndie muasisi wa mapenzi.
Ni vigumu sana kutenganisha mapenzi na kusudi la kuumbwa kwetu. Hitaji letu la kupendwa na kupenda linatokana na maumbile yetu kuwa tumeumbwa kwa mfano na kwa sura ya Mungu. Kupendwa na kupenda ni zawadi ya thamani ambayo Mungu amewapatia viumbe – malaika, wanadamu, wanyama na mimea. Ni upendo wa dhati pekee unaoweza kutibu athari za msongo katika maisha ya binadamu. Upendo ndiyo chanjo inayomkinga binadamu asidhurike kutokana na upweke na sonona.
Ni kupitia mapenzi tu binadamu anatambua kuwa yeye ni mtu wa kuthaminiwa, kuheshimiwa na kutobaguliwa kwa misingi ya kiitikadi, kidini, kikabila, kijinsia, kitaifa au rangi ya ngozi yake. Mapenzi ndicho kichocheo cha amani, utulivu, raha, kuvumiliana na furaha. Ndani ya kila moyo wa binadamu imo shauku kwa ajili ya mapenzi, kila moyo una uwazi unaohitajika kujazwa kwa mapenzi kila siku.

Maana halisi ya mapenzi

Ingawa ni vigumu sana kueleza maana halisi ya neno mapenzi, kamusi ya Kiswahili sanifu iliyotolewa na Taasisi ya uchunguzi wa Kiswahili ya Dar-es-salaam, Tanzania inaeleza kuwa mapenzi ni ile hali ya kuingiwa moyoni na kuthaminiwa kwa mtu (au kitu) zaidi ya mwingine (au kingine). Mapenzi pia yanahusisha mambo ya mahaba au nyonda. [19]
Msomi mmoja alipokuwa akijaribu kueleza maana ya mapenzi yeye alisema kuwa mapenzi ni ile hali ya hisia inayoelekezwa kwa mtu au kitu kwa kutambua uzuri wake. [20] Ukweli wa mambo ni kwamba mapenzi ni zaidi ya hisia tu, huenda mbali hata kuhusisha vitendo na maneno kwa ajili ya ustawi wa anayependwa na anayependa.

Mapenzi yanaweza kugawanywa katika aina nyingi kutokana na mitazamo mbalimbali, ila hapa tunaweza kuyagawa mapenzi kama ifuatavyo:-

• Mapenzi ya Mungu kwa ulimwengu (watu na viumbe wengine)
• Mapenzi ya viumbe kwa Mungu.
• Mapenzi ya viumbe kwa viumbe wenzao.
• Mapenzi ya wanadamu kwa wanadamu wenzao.
• Mapenzi ya wanadamu kwa mali nk.

Mapenzi ya wanadamu kwa wanadamu wenzao

Mapenzi haya ndiyo yanayojulikana sana kwa watu wengi. Mapenzi haya pia yapo ya aina nyingi kama ifuatavyo:-

(1) Mapenzi bila masharti

Mapenzi haya yanamfanya anayependa ampende mwenzake kwa sababu ni binadamu mwenzake bila ya kujali vigezo vingine kama vile uzuri wa sura, makosa au kutazamia kupata faida.

(2) Mapenzi muambata/ mapenzi ya kiulinzi

Mapenzi haya yanatokana na hitaji la kulindwa kihisia linalopatikana katika kujumuika na kuambatana, kila mtu anahitaji kupendwa. Ili uwe mtu unahitaji mtu mwingine, wazazi wanahitaji watoto, watoto wanahitaji wazazi, ndugu huitaji ndugu na rafiki huitaji rafiki. Mapenzi haya yanatokana na hitaji la msingi la ulinzi wa kijamaa na kijamii.

(3) Mapenzi ya kirafiki

Msingi wa mapenzi ya kirafiki ni uhusiano mwema, ushirikiano na ulinganifu wa kiitikadi, mipango, mtazamo, kutunziana heshima, kushibana, kutiana shime, kusaidiana, kusifiana, kutendeana kwa upole na ukarimu. Marafiki ni watu muhimu kwa ajili ya afya zetu.
Marafiki wa kweli huwa na upendo wa dhati kwa rafiki zao wakati wote bila kujali shida na raha. Urafiki hauna mipaka ya umri au jinsia lakini tahadhari inapaswa kuchukuliwa na wasichana wanaokabiliwa na uamuzi wa kuwa na marafiki wa jinsia tofauti. Wakati wa balehe msichana anapoandamana na mtu wa jinsia tofauti ampendae kimahusiano, tamaa yake ya kingono inaweza kuamshwa. Huu ni ukweli wa kibaiolojia unaotokana na maumbile yanayohusiana na baiokemikali za mwili. Urafiki wa jinsia tofauti huhitaji ukomavu na udhibiti wa hisia. Wasichana na vijana wenzao wa kiume mara nyingi hukosa uwezo huu na urafiki wao huishia katika ngono japokuwa mwanzoni wasichana hujiamini na kuonyesha msimamo.

(4) Mapenzi ya mahaba

Mapenzi ya mahaba au huba yanaweza kuwa mapenzi ya dhati au mapenzi ya bandia na ya uongo. Mahaba pia yaweza kuwa matamanio ya kimsisimuko yatokanayo na mhemko wa muda mfupi uliojengwa juu ya urembo na kupendeza kwa sura. Mapenzi bandia mara nyingi hutokeza athari za afya ya mwili, akili na roho hasa kwa wasichana.Hii hutokea pale vijana wanaposhindwa kutofautisha kati ya mapenzi na ngono.
Ngono kwa wanaume na wanawake waliokomaa kihisia na wenye nia na mapenzi ya dhati katika ndoa, ni njia yenye nguvu sana ya kuonyesha mapenzi ya mahaba. Mahaba ya dhati kwa sababu halali, kwa wakati muafaka, katika umri sahihi, kwa lengo na mtazamo sahihi unaotokana na uchaguzi bora, hudumisha afya na ustawi wa wahusika. Katika ndoa halali, ngono ni njia ya mawasiliano ya kimahaba inayotoa ujumbe kwa kila mhusika kuwa mwenzake ni wa muhimu kwa ajili ya kuambatana kwa maisha yao yote yaliyobaki.
Ni jambo lisilopingika kwamba mapenzi ya mahaba ya dhati yanahitaji ukomavu kihisia na kiakili. Vijana wadogo ambao hawajakomaa kimwili na kiakili kamwe hawawezi kuwa na mapenzi ya mahaba ya dhati. Mapenzi ya mahaba katika umri mdogo mara nyingi hujengeka katika sifa na vigezo vinavyopita na kutoweka upesi kama vile uzuri wa umbo, rangi, sura ya mtu, mali au sifa ya umaarufu. Vitu hivi vinapotoweka mapenzi nayo hutoweka, hii ndiyo sababu ndoa za vijana wanaooana katika umri mdogo huvunjika mara kwa mara.

Je, Mapenzi yanaweza kuumiza?

Mapenzi ya mahaba yanaweza kumaanisha uhuru au utumwa, yaweza kuwa matamu kama tunda la tofaa (Apple) au makali kama pilipili. Yaweza kuwa matamu kama asali pia yaweza kuwa machungu zaidi ya shubiri. Mapenzi yanaweza kuambatana na hali ya kukosa hamu ya chakula, kukosa usingizi, kujiua au kunywa sumu pale umpendaye anapokuacha. Kuachwa au kutelekezwa na mtu unayempenda, kunaweza kuleta maumivu makali ya kihisia moyoni.
Mapenzi pia yanaweza kuharibu masomo na mipango ya maisha, yanaweza kuharibu afya na mahusiano bora na wazazi. Maumivu hayo mara nyingi hutokea pale lengo na makusudi ya mapenzi yanapokuwa batili. Maumivu yanaweza kuibuka pale mmoja wa wapenzi anapotaka matwakwa yake yatimizwe na kujinufaisha kibinafsi. Na mara nyingi mapenzi hayo ya kimahaba huwa ni yale yaliyochipua harakaharaka na kuingiwa bila tafakari ya kutosha.
Mapenzi muambata na mapenzi ya kirafiki pia yanaweza kusababisha maumivu kwa vile wapendwa wetu sio wakamilifu kwa asilimia mia moja. Wazazi wanapokanya, kukemea au kutoa adhabu kwa watoto wao mara nyingi vijana huumizwa sana kihisia. Vijana imewapasa kuziona adhabu halali zinazozingatia ubinadamu kuwa ni sehemu ya mapenzi. Wazazi wanaompenda kijana wao kwa dhati hawawezi kamwe kunyamaza wakati wanajua hatari inayomkabili kijana hapo baadaye. Hakuna kitu kingine mbali na upendo kinachowasukuma wazazi au walimu kumkanya kijana.

Faida za kupenda na kupendwa

Je, ni mtu gani hapa duniani asiyependa kupendwa? Kupendwa ni mojawapo ya mafaniko ya binadamu. Roho ya mtu ikikosa mapenzi hata kwa dakika tano roho hufa sawa na mwili unavyokufa ukikosa hewa ya oksijeni. Mapenzi ni muhimu kwa afya sawa na chakula au maji. Mtu mwenye afya ni lazima anayo akiba ya mapenzi moyoni mwake. Akiba hii ikiisha kabisa, na kuwa 0% maisha yanapoteza umuhimu na maana yake, hapo ndipo mtu anapotamani kufa kuliko kuishi.
Mapenzi yana uwezo wa kuponya magonjwa ya msongo, maumivu ya kichwa au mwili na kuleta utulivu wa kihisia. Takribani asilimia 60-70 ya magonjwa yanayowasumbua watu wengi hutokana na msongo wa mawazo au hali ya kusononeka. Mapenzi na kuwahudumia wengine kwa upendo hupunguza kasi ya kuzeeka na kusaidia katika uponyaji wa magonjwa ya moyo na akili. Mtu mwenye mapenzi mema mwili wake huzalisha vichocheo kama vile ‘Dehydroepiandrosterone (DHEA)’ na ‘Endorphins’ ambavyo huchangamsha mwili na kuongeza kinga ya mwili pamoja na kupata usingizi mzuri.
Mapenzi mema pia hupunguza kiwango cha lehemu (cholesterol) mbaya mwilini, husaidia katika uponaji na kuzuia vidonda vya tumbo, ugonjwa wa kiharusi (stroke) na huongeza uwezo wa mtu kukumbuka mambo. Ieleweke kuwa mapenzi mema ya mahaba ni yale yanayopatikana ndani ya ndoa halali pekee na si vinginevyo.

Ofa! Ofa! Ofa!
Jipatie Jarida la vichekesho Bomba kwa bei ya ofa ya Tsh 2000/= tuu kwa leo!, kutoka bei yake ya kawaida ya Tsh 5000/=.

<<<Bofya hapa kujua zaidi>>>

Usisahau kushare posti hii!! Share Facebook, Twitter bila kusahau Whatsapp!!

Toa maoni yako kuhusu, MAPENZI NA AFYA. hapa..

Add a New Comment
or Sign in as Wikidot user
(will not be published)
- +
jarida-la-vichekesho-bomba.jpg
JIPATIE-JARIDA.jpg

Kwa sasa endelea kusoma posti hizi zifuatazo;

usikose-jarida-la-vichekesho.jpg
jarida-la-vichekesho-bomba.jpg
JIPATIE-JARIDA.jpg