Historia na Habari ya Kabila la Wagiriama

By, Melkisedeck Shine.

Katika nchi ya Kenya kuna kabila linafahamika kwa jina la Wagiriama. Kiasilia kabila hili linatokea kwenye familia lugha ya Wakushitiki,ambao wanahistoria wengi wanakubaliana kuwa walitokea maeneoa ya Uhabeshi yapata miaka ya 1000. Kabila hili nchini Kenya linapatikana kando kando ya mto Athi na pia kwa sasa wanapatikana maeneo mengi ya pwani ya Kenya ikijumuisha Mombasa mpaka Lamu.shughuri kubwa ya kabila hili ni ufugaji kama ilivyo kwa makabila yanayopakana nao kwa mfano Wamasai.

Kama inavyofahamika kuwa, makabila mengi ya kiafrika yamekuwa na tamaduni nyingi sana ambazo wengi zimekuwa zikitushangaza kwa wakati huu wa sasa. Wengine tumekuwa tukijiuliza ni kwa namna gani watu Fulani waliweza kuanzisha tamaduni Fulani. Lakini jambo la msingi ni kwamba suala la uzuri na ubaya wa tamaduni Fulani unategemea kabila husika.
Na mara bada ya kufahamu haya machache, tupate kujua tamaduni za kabila la Wagiriama ambazo zinaweza kukustahajabisha. Nitajadili mambo kama, suala la ndo na suala la mazishi. Suala la ndoa, kwa wagiriama ni moja ya jambo muhimu sana na kila mwanajamii ndoto zake ni kuwa mume au mke wa mtu. Na mara baada ya kijana kufikisha umri wa kuoa kuna namna mbil za kupata mchumba. Njia ya kwanza ni ile ambayo kijana wenyewe anatafuta mchumba. Na njia ya pili ni ile ambayo wazazi ndio wanamtafutia mchumba kijana wao . Na kuna aina tatu za ndoa kwa kabla la wagiriama, moja ndoa ya kuchumbiana ambapo mvulana huenda nyumbani kwa msichana na kueleza dhima yake ya ndoa. Aina ya pili ni ndoa ya kumtorosha msichana kutoka kwao. Na aina ya tatu ni ndoa ya kumuiba msichana kutoka kwa mume wake na sio nyumbani kwao. Mfumo wa mahari huwa ni ngo’mbe na kama hakuna ng’ombe basi watatoa kondoo. Lakini thamani ya ng’ombe mmoja ni sawa na kondoo kumi. Siku ya mvulana kumtongoza msichana atatakiwa kwenda na rafiki yake, na msichana akishafahamishwa ujio wa mvulana huyo nyumbani hapo, basi msichana nae atatafuta rafiki yake. Na mwisho wa siku suala la kutoa maelezo yanafanywa na marafiki na sio walengwa. Siku ya kufunga ndoa kunafanyika mambo mengi sana, Kwa mfano wazazi wa pande zote mbili wataandaa chakula kwa kuchinjwa mifugo mbalimbali. Na mara baada ya ndoa kufungwa wakati wa mchana, watu watarazimika kuselebuka mpaka mida ya usiku ndipo bibi harausi na bwana harusi pamoja na majamaa wengine wataondoka. Kabla ya mida ya usiku, bibi harusi anapewa muda wa kuwaaga ndugu na jamaa zake na kisha kuchagua baadhi ya ndugu akiwemo shangazi, bibi na baadhi ya mama wadogo kwa lengo la kumsindikiza. Na huku nako bwana harusi alishakuja na ndugu na jamaa zake tayari kwa kuchukua mke wake. Na ifikapo mida ya usiku bwana harusi na bibi harusi watatakiwa kufunga safari kwenda nyumbani kwa bwana harusi. Sasa wakishafika huko, kwenye familia ya bwana harusi. Kwa mara ya kwanza kaka wakubwa wa bwana harusi watatiwa kulala na bibi harusi kabla ya mwenye mke kulala nae. Hii inamaanisha kuwa, kama kuna kaka 10, basi bwana harusi ana muda wa siku 10 akisuburi kaka zake wafanye mambo kwanza. Na kama kaka wapo 36, basi bwana harusi atanzaa kulala na mke wake mwezi ujao maana idadi ya kaka ni zaidi ya siku zilizopo kwenye mwezi mmoja. Sababu ya kufanya jambo hili, inadaiwa kuwa ni kumkaribisha bibi harusi kwenye familia yao. Na endapo itafahamika kuwa bibi harusi alikuwa bikra, basi kaka hao watarazimika kutoa zawadi nyingi sana isiokuwa na kipimo kwa bwana na bibi harusi na bwana harusi kuheshimika na familia pamoja na kijiji kizima. Kwa upande wa mazishi kuna mambo ya ajabu kidogo, kwani mazishi hutegemea mambo kama jinsia, umri na ulemavu. Tunaposema jinsia tunamaanisha mazishi ya mwanaume na mwanamke yalikuwa tofauti sana kwa wagiriama.
Na tunaposema umri tunamaanisha mazishi ya mtoto ni tofauti na mazishi ya kijana au hata mzee. Jambo la kushangaza hapa ni pale ambapo kama mtoto atazaliwa kwa kutanguliza miguu, atauawa na mazishi yake yanafanyika bila kumfunika sanda lakini kabla ya kufukiwa, kama ni mwanamke wanamuacha hivyo hivyo na kama alikuwa wakiume watamchanja kidogo kama ishara ya kuonyesha kuwa, endapo angekuwa mkubwa angetailiwa. Lakini pia hata kwa mtoto alikuwa ameota meno ya juu kabla ya chini pia atazikwa kwa mtindo huo Kwa wanajeshi, wenye ukoma na watoto wenye ulemavu walizikwa mbali na makazi ya watu kuepeusha laana na mikosi na hakukuwa na matanga kwa watu hao. Kwa wagonjwa hasa wa ukoma, baada ya kufariki, nyumba na vitu vyote vilivyokuwa vinatumika viotachomwa moto. Hizi ndio habari na historia ya kabilala Wagiriama. Habari na historia hii ni sehemu tu ya kabila la Wagiriama.


KADI-SALAMU-MCHANA-JION.JPG

Endelea kusoma makala hizi zifuatazo;

a.gif Mambo Ya Kuzingatia Kuongeza Utagaji Wa Kuku

Inafahamika kuku kutaga mayai mengi hutokana na aina ya mbegu ya kuku, ila jua kwamba hata aina ya mbegu ya kuku yenye sifa ya kutaga mayai mengi kama haitapewa matunzo mazuri  basi sifa yake ya utagaji itapotea.
Kwa kawaida Tetea anatumia muda wa masaa 24 - 27 (siku moja) kutengeneza yai. Hakuna njia ya kupunguza muda huu (yaani atengeneze mayai miwili katika siku moja). Hiyo ndio asili yake. Njia Nzuri ya kumfanya kuku atage muda mrefu ni kumfanya awe na furaha na afya.
Njia za kuwafanya kuku wawe na furaha na afya:.. soma zaidi

a.gif Mambo ya Msingi kuyajua Ili uishi na watu vizuri

Nimezipenda hizi nasaha. Naamini na nyinyi wenzangu hamtakosa japo machache ya kujifunza:-
1. Epuka hasira za ovyo na kila mtu, kuwa msikivu kabla ya kukimbilia maamuzi (elewa kuwa ukiwa na hasira huwezi kupata suluhu ya jambo)
2. Usiwatendee wengine ubaya ukadhani kuwa utakuwa salama (ubaya hulipwa kwa ubaya, ipo siku ubaya wako kwa wengine utakurejea kama sio kuwarejea watu wa kizazi chako).. soma zaidi

a.gif Ushauri wa ukweli Ili Uwe mwanaume wa Ukweli

1. Ukija kijiweni au pub au kwenye nyama choma acha zile stori za sijui umesoma wapi hadi wapi, sijui una madigirii mangapi. Piga stori nyingine, mbona ziko nyingi tu. Kujielezea sana shule yako ni ushamba fulani hivi, dizaini kama hujiamini so lazima ujivishe nyota. Unaboa… soma zaidi

KADI-SALAMU-JIONI-MZAZI.JPG

a.gif Jinsi ya kuandaa viota vya kuku

Kuku anapotagia porini, mayai huliwa na wanyama kama vile nyoka na wengineo. Kuku pia anaweza kudhuriwa na wanyama hao na wakati mwingine kuibwa.

Viota ni mahali ambapo kuku hutaga mayai, kuhatamia na kuangua vifaranga. Hii inamaanisha kuwa viota ni sehemu muhimu sana ya kuzingatia ili kuweza kupata mayai mengi yaliyo salama pamoja na vifaranga… soma zaidi

a.gif Nimwambie nini mtu anayejaribu kunishawishi nijihusishe na makundi ya watu wanaokunywa pombe na wavutaji sigara?

Kama umeamua kutovuta sigara wala kunywa pombe ni uamuzi
mzuri sana na wa kiafya. Ni haki yako binafsi kuchukua uamuzi
huu, kama vile watu wengine pia wanavyoruhusiwa kufanya
maamuzi kuhusu maisha yao wenyewe… soma zaidi

a.gif Jinsi ya kutenganeza mbolea ya maji

Mkulima anaweza kupunguza gharama, kuongeza rutuba kwenye udongo, mavuno pamoja na kipato kwa kutengeneza mbolea mwenyewe… soma zaidi

a.gif Jinsi ya kumuanzisha chakula mtoto

· Mpe mtoto chakula laini ulichomwanzishia, kijiko kimoja au viwili vya chakula mara mbili kila siku. Ongeza uzito, kiasi na aina za vyakula taratibu kadiri mtoto anavyokua.
· Kwa kuanzia, chakulacha mtoto kiwe laini, lakini kisiwe chepesi au cha majimaji sana. Kadiri mtoto anavyozoea kula na kutafuna, aanze taratibu kula vyakula vilivyopondwa na vigumu kiasi. · Please, usichanganye vyakula vingi mwanzoni, mtoto anaweza akawa na allergy na kimojawapo na usijue ni kipi, ukabaki unahangaika kila hospitali. Anza na kimoja tu kinatosha akizoeazoea unaongeza kutu kindine, then unasubiri kama wiki uone unaongeza kingine… soma zaidi

a.gif Jinsi ya Kupokea Ubatizo katika Roho Mtakatifu.

Jinsi ya Kupokea Ubatizo katika Roho Mtakatifu.
Sisi sasa kuwasili kwa swali muhimu sana - jinsi ya kupokea ahadi ya Baba; jinsi ya kubatizwa katika Roho Mtakatifu. neno la Mungu inatupa majibu hapa.
Kumbuka, kama wewe ni Mkristo, una Roho Mtakatifu tayari (Warumi 8 :9). neno 'kupokea ' limetumika kwa maana ya kufanya mgeni welcome. Roho Mtakatifu ni takatifu, na pia muungwana. Yeye si katika majahazi kama wewe unataka kwake. Madaraka yake ni hiari inapatikana kwa wale ambao watakuwa wamemwamini na kutii (Matendo 5: 32)… soma zaidi

[Msemo wa Leo] 👉Mfu wa Mawazo

[Hadithi Nzuri] 👉Stori inayogusa!!

FURSA.PNG

Fursa Ya Kazi Na Ajira Yenye Malipo Mazuri

Au soma zaidi hapa

.

UJUMBE-WA-MCHANA-KWA-NDUGU.JPG
Slide3-mabestimliopotezana.PNG

Website na, Melkisedeck Leon Shine | Tembelea website nyingine Hapa>>.