Ukweli kuhusu tofauti na usawa wa X-MASS na CHRISTMAS

By, Melkisedeck Shine.

Na Fr. Titus Amigu
Lakini kwa leo nina jambo moja la kuweka sawa. Vijana kadhaa wameniomba nitoe maelezo kuhusiana na maneno “CHRISTMAS” na “X-MAS” maana wanachanganywa na wenzao. Kifupi, maelezo yanayosambazwa kwenye mitandao yetu ni kwamba “Christmas” ni sahihi na “X-mas” siyo sahihi. Maelezo haya yanayosambazwa si sahihi, ni ya uongo.

Tukianzia kwenye maneno hayo, kwa karibu kabisa tunarudi kwenye maneno ya lugha ya Kiingereza cha enzi tatu: Kiingereza cha zamani, Kiingereza cha enzi ya miaka ya kati (karne 5 hadi15) na Kiingereza cha siku hizi.
Kwa Kiingereza cha zamani “Christmas” ilitamkwa “Cristes maesse” na maana yake ilikuwa “Christ’s festival” yaani sikukuu ya Kristo.
“Crist” ndiyo “Christ” ndiyo Kristo. Kristo maana yake “Mpakwa” ndiyo inayotafsiri jina la Kiebrania (lugha ya Wayahudi) “Meshiah”, yaani “Mpakwa wa Bwana” . “Meshiah” ndiyo tunayotamka sisi Waswahili kama Masiya au Masiha.
Neno “maesse” maana yake “festival” yaani sikukuu au sherehe. Katika Kiingereza za enzi ya kati “Cristes maesse” ilinyooshwa na kuwa “Cristemas” ndipo katika Kiingereza cha siku hizi ikafika kutamkwa na kuandikwa “Christmass”.
Yaani hapa tunacheza na maendeleo ya lugha ya Kiingereza katika matamshi na maandishi tu. Hadi hapo nadhani nimeeleweka.
Lakini suala la CHRISTMAS na X-MAS linarudi kwenye lugha ya Agano Jipya ndiyo Kigiriki au Kiyunani. Jina hilo “Crist” au “Christ” limetoholewa kutoka jina “CHRISTOS” ndiyo Kristo (tukifupisha kwa kudondosha “s” ya mwishoni). Walatini (watu wa Dola ya Rumi) wakatamka “CHRISTUS” ndiyo Kristu (tukifupisha kwa kudondosha “s” ya mwishoni). “Christos” maana yake ni Mpakwa, Masiya au Masiha. Masiya au Masiha yenyewe inatoholewa kutoka jina la Kiebrania “Meshiah” kama nilivyoonesha hapo juu. Waingereza hutohoa “Meshiah” na kuandika na kutamka “Messiah”.
Kumbe katika Kigiriki au Kiyunani, “CHRISTOS” huandikwa kwa herufi ndogo "Χριστός” na kwa herufi kubwa “XPICTOC” au “ΧPIΣTOΣ” au kwa sanaa “XPISTOS”. Katika Kigiriki hiyo “X” siyo “eksi” bali ni “ch” na hiyo “P” siyo “pi” bali “r”. Hivi kwa Kigiriki “XPI” husomwa “Chri.”
Halafu, kutokana na herufi “X” na “P” kusimama mwanzoni mwa jina “XPISTOS” au "XPICTOC", Wakristo wa mwanzo walizitumia herufi hizo mbili kufupisha jina “CHRISTOS” hivyo wakawa wanaandika wakibebanisha “X” na “P” na kuzaa alama moja maarufu sana mnayozoea kuiona kwenye nguo za misa au vitambaa vya altareni na kwenye vitabu. Ni alama ya “P” iliyokatwa mguuni kwa mstari — au X.
(Poleni, hapa nashindwa kuichora. Herufi za Kigiriki zinagoma).
Kwa maelezo haya basi, “X-MAS” si neno tofauti na “CHRISTMAS”. Ni neno lile lile isipokuwa badala ya kuandika CHRIST kirefu watu wanafupisha kwa X tu. Ndipo inapotokea X-MAS mahali pa CHRISTMAS. Hivyo hiyo “X” ya mwanzoni haimaanishi “mkasi” wenye maana ya “kukata” au “hakuna” bali “X” yenye kufupisha jina “CHRISTOS” na “MAS” huko mwishoni kumaanisha “SIKUKUU” au “SHEREHE”.
Kwa hiyo, asiwadanganyeni mtu wala asiwababaisheni mtu kwamba “X-MAS” maana yake “HAKUNA KUSANYIKO LA KRISTO” eti kwa vile “MAS” ni neno la Kigiriki linalomaanisha “MKUSANYIKO”. Hakuna neno la Kigiriki MAS linalomaanisha MKUSANYIKO. Iweni na amani, vijana. Hata mtu akilazimisha maneno ya Kigiriki maneno yote yanayokaribiana na MAS japo kwa maandishi na matamshi hakuna neno lenye maana ya mkusanyoko. Tazama maneno yaliyopo ni “μασάομαι” lenye maana ya kuuma, kung’ata, “μαστιγόω”lenye maana ya mchapo wa kiboko au kuadhibu, “μαστίζω”lenye maana ya kuchapa, “μάστιξ” lenye maana ya pigo la mjeledi na maradhi na “μαστός” lenye maana ya kifua. Kama msomavyo hapa katika maneno haya hakuna neno linalomaanisha “MKUSANYIKO”.
Basi, vijana kuweni na amani. X-MAS si neno tofauti na CHRISTMAS. Ni neno lile lile isipokuwa badala ya kuandika CHRIST kwa urefu watu wanafupisha kwa X tu. Nawatakieni maandalizi mema ya Krismasi au Noeli.
Kwisha kumaliza somo hili la lugha ya Kiingereza na Kigiriki naomba kuwaongezea mambo kidogo.
Majina: sikukuu hii huitwa pia Kuzaliwa (Nativity) au Yule. Ni sikukuu ya utamaduni wa Kikristo. Maana yake ni kukumbuka na kuadhimisha kuzaliwa kwa Yesu Kristo. Na kwa vile ni shauri la Mungu kutupatia sisi wakosefu zawadi ya Mkombozi, katika kuadhimisha sikukuu hii zawadi hutawala. Ni sikukuu inayosherehekewa kwa mikusanyiko, upambaji wenye ishara nyingi kama vile miti ya Krismasi na dhifa za keki, kula na kunywa pamoja. Tarehe ya kuadhimisha katika Kanisa la Magharibi na baadhi ya Makanisa ya Mashariki pamoja na walimwengu wengine ni tarehe 25 Desemba. Lakini katika baadhi ya Makanisa ya Mashariki huadhimishwa tarehe 7 Januari. Na katika makanisa ya Kiarmeni huadhimishwa tarehe 6 Januari.
*KILA LA HERI KWENU NYOTE!*


Fwatilia Website hii kupokea Makala Kama hii ya Ukweli kuhusu tofauti na usawa wa X-MASS na CHRISTMAS

Endelea kusoma makala hizi za kufanana na hii ya; Ukweli kuhusu tofauti na usawa wa X-MASS na CHRISTMAS

a.gif Weka Imani katika ahadi za Mungu

Utakavyo fanya kazi kwa bidii ndivyo utakavyo pata upenyo.Weka IMANI yako katika ahadi za MUNGU.. Badilisha mawazo yako katika kila utakacho kifanya na utafanikiwa hata kama umefanya Mara nyingi bila mafanikio…. soma zaidi

a.gif Kanuni za kuishi maisha ya ushindi na baraka

MWL Gasto Joachimu.
Wakat wa kung'ang'ana na Baraka ambazo Mung ameamuru Maishan mwako ni sasa mpendwa
Yakobo alingangana na malaika had akambariki.Uko wap ewe yakobo wa sasa?
Wakati wa kulisimamisha jua ni sasa maana ushind wetu nileo🌺🌺🌺Yoshua alijua ushind wake uko wakati ule… soma zaidi

a.gif Maneno ya hekima

💮Kucha zinapokuwa kubwa huwa tunakata kucha, hatukati vidole… Na matatizo yanapokuwa makubwa, jukumu letu ni kukata matatizo, si kukata uhusiano wetu 👍🏽
💮 Ndege hula vijidudu na ndicho chakula chake kikuu, anapokufa vijidudu humla ndege… na hayo ndio maisha, usimdharau kiumbe kwa udhaifu wake, kesho atakushinda kwa nguvu, uaibike.✍🏾.. soma zaidi

[Wimbo Mzuri PA.gif] Familia Takatifu

[Tafakari ya Sasa] 👉Sala za kila siku

[Mtakatifu wa Sasa] 👉Mtakatifu Justin mfiadini

MLO-MWEMA-KWA-NDUGU-UJUMBE.JPG

a.gif Majivuno ni nini?

Majivuno ni kujiona mkubwa nafsini mwako au mbele za watu… soma zaidi

a.gif Kanisa kuwa moja maana yake nini?

Kanisa kuwa moja maana yake ni “mwili mmoja na Roho mmoja”: lina “Bwana mmoja, imani moja, ubatizo mmoja” (Ef 4:4-5)… soma zaidi

a.gif Mkatoliki anaabuduje?

Mkatoliki anaabudu kwa kupiga goti au magoti mawili na ni mbele ya sakramenti ya Ekaristi Takatifu tuu hasa wakati wa kuingia na kutoka kanisani.. soma zaidi

a.gif Padri anaondolea dhambi kwa maneno gani?

Padre anaondolea dhambi kwa maneno haya: Nami "Nakuondolea dhambi zako zote kwa Jina la Baba, na la Mwana na la Roho Mtakatifu"… soma zaidi

a.gif Maana sahii ya kuabudu inayotumika na kanisa Katoliki

Maswali na Majibu kuhusu Kuabudu;.. soma zaidi

a.gif Tafakari ya Leo ya kikatoliki kuhusu Amani

Mpendwa,.. soma zaidi

a.gif Mafundisho ya dini kuhusu Binadamu na Ubinadamu

Kuhusu ubinadamu na Binadamu haya ndiyo maswali ya muongozo;.. soma zaidi

a.gif Kuna kosa gani kama mmoja wapo atakuwa amedanganya ili aruhusiwe kufunga ndoa mseto au mchanganyiko

Kama mmoja amedanganya basi ndoa hiyo ingawa imefungwa haitakuwa halali kabisa mpaka mwisho. Watadumu katika dhambi mpaka kufa au watubu… soma zaidi

a.gif Wazazi wa Yohani Mbatizaji ni nani?

Wazazi wa Yohani Mbatizaji ni Zakaria na Eizabeti.. soma zaidi

a.gif Je, ekaristi ni kafara (sadaka)?

Ndiyo, ekaristi ni kafara ambayo Yesu alimtolea Baba msalabani na anaendelea kumtolea kwa wokovu wetu… soma zaidi

Fwatilia Website hii kwenye Email yako. Ingiza Email yako hapa kisha Bofya SUBSCRIBE na ufuate maelekezo

.

.

.

Website na, Melkisedeck Leon Shine | Tembelea website nyingine Hapa>>.